Zo ziet de duurzame wijk van morgen eruit

Energie voor heel de buurt:

De transitie naar meer duurzame energie speelt zich niet alleen af bij energiebedrijven. Volgens experts spelen burgers – en dan vooral burgers met zonnepanelen op hun dak – een cruciale rol in de vergroening van onze levensstijl. Zo zouden ze hun opgewekte energie kunnen delen met de buren zodat er niets verloren gaat. Maar hoe gaat dat juist in zijn werk?

Hoe kunnen we als gemeenschap bijdragen aan de energietransitie? Dat is de vraag waar Cathy Crunelle en haar team dag in dag uit het hoofd over breken. Als Future Collectivities & Homes Lab Manager bij ENGIE Laborelec (ENGIE’s competentiecentrum voor elektrische energie in België, red.) bestudeert zij hoe we collectief kunnen bijdragen aan een koolstofneutrale samenleving.

“We willen de burger centraal stellen in het energiesysteem”, vertelt de burgerlijk ingenieur in elektriciteit. “Dat kan op tal van manieren. Zo kunnen huishoudens die een fotovoltaïsche installatie op het dak hebben, hun productie delen met de buren om deze lokaal geproduceerde energie optimaal te gebruiken.” Hoe dat delen van energie juist verloopt, hangt af van de productiecapaciteit en de noden van de gemeenschap. En daar horen duidelijke afspraken bij. “Zo kan je kiezen of je het opladen van elektrische wagens en het aandrijven van warmwatertanks al dan niet activeert.” Een oplossing op maat dus.

Comfort gegarandeerd

De voordelen van zo’n systeem zijn talrijk. De energie die jij niet gebruikt gaat bijvoorbeeld niet verloren. Als jij je pas-opgewekte zonne-energie niet nodig hebt, kan je buurman er waarschijnlijk wel mee aan de slag. Zo zal groene stroom beschikbaar zijn voor iedereen.

Een andere optie is om mee te investeren in een (te grote) zonne-installatie op het dak van een openbaar gebouw – de lokale school bijvoorbeeld. Zo kan je als buurtbewoner meegenieten van het teveel aan energie dat de installatie opwekt. Zeker tijdens de zomermaanden, wanneer de klaslokalen leeg zijn en de zon lustig schijnt, betaalt die investering zich moeiteloos terug.

“Overweeg daarnaast ook een thuis- of wijkbatterij”, vult Crunelle aan. “Zo sla je je overtollige energie op om er later de onderbrekingen in je productie mee te overbruggen.” Een zonne-installatie werkt tenslotte alleen als de zon schijnt, terwijl je die batterij op elk moment kan aanspreken. “Consumeren op het juiste moment is goed, maar om energiegemeenschappen op grote schaal uit te rollen, moeten we het comfort kunnen garanderen. Dat comfort zit hem grotendeels in de automatisatie van de installatie waardoor de flexibele verdeling van de energie en lasten volledig autonoom verloopt. Enkel zo kunnen we een reële impact hebben op ons energielandschap.”

Pilootprojecten in België en Frankrijk

Hoewel de man in de straat er nog niet mee vertrouwd is, is het idee van energiegemeenschappen niet nieuw. Tussen 2016 en 2018 deed ENGIE Laborelec al een eerste test op Belgische bodem. Zo konden ze experimenteren met de besturing van verschillende thuisbatterijen en brachten ze de verwachtingen van burgers in kaart. Sindsdien lopen er tal van pilootprojecten in ons land.

Op Île d’Yeu, een klein eiland voor de Franse kust, vind je zelfs al een actieve energiegemeenschap. 23 huishoudens delen er een gemeenschappelijke ‘elektriciteitscentrale’, verdeeld over vijf verschillende daken. “Hiervoor heeft ENGIE een beheerssysteem voor de energiestroom ontwikkeld dat de voordelen van de fotovoltaïsche installaties, de batterijen en de boilers eerlijk verdeeld onder de deelnemers.”

“Kleinste gebaar maakt een groot verschil”

Bij ons is het door de huidige wetgeving nog even wachten op gemeenschappen als deze, maar dat betekent niet dat je hier geen verschil kan maken. “Iedereen kan bijdragen aan een groene toekomst”, zegt Crunelle. “Zelfs het kleinste gebaar kan een groot verschil maken voor de maatschappij.” Als vrijwilliger voor TADA – een vereniging die jongeren met een kwetsbare achtergrond perspectief biedt – deelt ze die filosofie ook met anderen. “Samen met enkele ENGIE-collega’s laten we deze jongeren kennismaken met de wereld van energie, de verschillende beroepen en natuurlijk de voordelen van hernieuwbare energie. Dat ligt me nauw aan het hart. Dingen veranderen niet zomaar, dat moet groeien.”

Maak net als Cathy het verschil en kies voor hernieuwbare energie van Engie. Ontdek hoe Engie jouw leven zorgeloos kan vergroenen op www.engie.be.